Najczęstsze mity o bólu szczęki. Dlaczego problem nie zawsze znajduje się w samym stawie?
Ból szczęki, napięcie twarzy, trudności z otwieraniem ust, trzaski w okolicy ucha czy ból podczas gryzienia to jedne z najczęstszych powodów zgłoszenia się pacjentów do naszej kliniki.
Wielu z nich jest przekonanych, że skoro boli okolica stawu skroniowo-żuchwowego, to właśnie tam znajduje się źródło problemu.
Tymczasem organizm nie działa w pojedynczych elementach.
Stawy skroniowo-żuchwowe współpracują z mięśniami żucia, językiem, odcinkiem szyjnym kręgosłupa, układem nerwowym oraz sposobem oddychania i połykania. To oznacza, że podobne objawy mogą mieć zupełnie różne przyczyny.
Właśnie dlatego prawidłowa diagnostyka jest znacznie ważniejsza niż szybkie postawienie jednej, pozornie oczywistej diagnozy.
Dziś rozprawimy się z najczęściej powtarzanymi mitami dotyczącymi bólu szczęki.
Mit 1. Boli szczęka, więc na pewno uszkodzony jest staw.
To jeden z najczęściej spotykanych mitów.
Ból odczuwany w okolicy stawu skroniowo-żuchwowego nie zawsze oznacza, że problem znajduje się właśnie w stawie.
Źródłem dolegliwości mogą być między innymi:
• mięśnie żucia,
• przeciążenie szyi,
• zęby,
• zatoki,
• ucho,
• tkanki otaczające staw,
• a nawet układ nerwowy.
Dlatego podczas diagnostyki nie pytamy wyłącznie „gdzie boli?”, ale również:
• kiedy ból się pojawia,
• jak długo trwa,
• co go nasila,
• czy występuje podczas jedzenia,
• czy pojawia się rano po przebudzeniu,
• czy towarzyszą mu bóle głowy lub karku.
Dopiero zebranie wszystkich tych informacji pozwala zrozumieć prawdziwe źródło problemu.
Mit 2. Każdy trzask w stawie oznacza chorobę.
Nie.
Trzaski w stawie skroniowo-żuchwowym występują u wielu osób i nie zawsze wymagają leczenia.
Najważniejsze pytanie brzmi:
Czy trzaskowi towarzyszy ból lub ograniczenie ruchu?
Jeżeli staw pracuje prawidłowo, a pacjent nie odczuwa bólu ani blokowania żuchwy, sam dźwięk nie musi oznaczać choroby.
Leczymy człowieka i jego funkcję, a nie sam odgłos dochodzący ze stawu.
Mit 3. To na pewno przez stres.
Stres rzeczywiście może zwiększać napięcie mięśni, nasilać zaciskanie zębów i wpływać na odczuwanie bólu.
Nie oznacza to jednak, że jest odpowiedzią na wszystkie problemy.
Zdarza się, że pacjent przez lata słyszy:
„To tylko stres.”
A tymczasem nikt wcześniej nie sprawdził:
• pracy stawów,
• ruchomości szyi,
• funkcji języka,
• sposobu oddychania,
• wzorca połykania,
• czy obecności innych zaburzeń.
Stres może być jednym z elementów całej układanki, ale nie powinien zastępować dokładnej diagnostyki.
Mit 4. Każdy ból szczęki oznacza bruksizm.
Bruksizm to aktywność mięśni żucia polegająca na zaciskaniu lub zgrzytaniu zębami.
Nie każdy pacjent z bruksizmem odczuwa ból.
I odwrotnie – nie każdy ból szczęki oznacza bruksizm.
Dlatego samo stwierdzenie:
„Pewnie zaciskasz zęby.”
nie jest jeszcze diagnozą.
Najpierw trzeba odpowiedzieć na pytanie, dlaczego mięśnie pracują w taki sposób i co może tę aktywność podtrzymywać.
Mit 5. Szyna rozwiąże każdy problem.
Szyna stabilizacyjna jest bardzo wartościowym narzędziem.
Ale tylko wtedy, gdy została wykonana dla odpowiedniego pacjenta i we właściwym momencie leczenia.
Jeżeli problem wynika z zaburzonej funkcji języka, ograniczenia ruchomości szyi, nieprawidłowego oddychania lub innych czynników, sama szyna nie usunie przyczyny problemu.
Dlatego w naszej klinice bardzo często współpracujemy ze stomatologami, logopedami oraz lekarzami różnych specjalności.
Szyna jest elementem leczenia.
Nie zawsze jego początkiem.
Mit 6. Ból twarzy zawsze pochodzi z zębów.
Nie każdy ból odczuwany w obrębie twarzy ma swoje źródło w zębach.
Za czucie niemal całej twarzy odpowiada przede wszystkim nerw trójdzielny.
To właśnie on przekazuje informacje z:
• zębów,
• dziąseł,
• policzków,
• żuchwy,
• szczęki,
• części jamy ustnej.
Dlatego ból pochodzący z układu nerwowego może przypominać ból zęba lub stawu skroniowo-żuchwowego.
To jeden z powodów, dla których diagnostyka bólu twarzy wymaga spojrzenia znacznie szerzej niż tylko na zgryz.
Mit 7. Każdy problem można rozwiązać terapią manualną.
Terapia manualna jest ważnym elementem rehabilitacji stomatologicznej.
Nie jest jednak rozwiązaniem każdego problemu.
Niektórzy pacjenci wymagają konsultacji:
• stomatologicznej,
• neurologicznej,
• laryngologicznej,
• logopedycznej,
• ortodontycznej,
• chirurgicznej.
Najlepsze efekty osiąga się wtedy, gdy każdy specjalista zajmuje się tym obszarem, w którym jest ekspertem.
Dlaczego dobra diagnostyka wygląda inaczej?
W Klinice Osteo podczas pierwszej wizyty nie patrzymy wyłącznie na staw skroniowo-żuchwowy.
Oceniamy również:
• ruchomość szyi,
• ustawienie głowy,
• pracę języka,
• sposób oddychania,
• połykanie,
• napięcie mięśni,
• funkcję stawów,
• a także objawy mogące sugerować udział układu nerwowego.
Nie dlatego, że każdy pacjent ma problem ze wszystkimi tymi elementami.
Robimy to dlatego, że chcemy znaleźć prawdziwą przyczynę dolegliwości.
Największym mitem dotyczącym bólu szczęki jest przekonanie, że istnieje jedna uniwersalna przyczyna i jedno uniwersalne leczenie.
Organizm działa jak sieć wzajemnych połączeń.
Dlatego skuteczna terapia zaczyna się od dokładnej diagnostyki, a nie od zgadywania.
Naszym celem jest zrozumienie, dlaczego organizm zaczął pracować w taki sposób, a dopiero później dobranie odpowiedniego leczenia.
Co dalej?
Skoro ból szczęki nie zawsze zaczyna się w samym stawie, pojawia się kolejne pytanie:
Co właściwie odpowiada za odczuwanie bólu w obrębie twarzy?
W kolejnym artykule przyjrzymy się strukturze, którą wielu specjalistów nazywa „królem bólu twarzy” – nerwowi trójdzielnemu.
Wyjaśnimy:
● dlaczego potrafi powodować bardzo różne objawy,
● jak odróżnić typowy ból przeciążeniowy od bólu neuropatycznego,
● oraz dlaczego zrozumienie jego funkcji jest tak ważne w diagnostyce pacjentów z dolegliwościami stawów skroniowo-żuchwowych.
